|
STERİLİZASYON İŞLEM AŞAMALARI
A.
Temizleme-denetleme.
B.
Paketleme-yükleme.
C.
Sterilizasyon işlemi.
D. Boşaltma-kayıt.
E.
Depolama-dağıtım.
|
 |
A.
Temizleme-Denetleme
İşlem basamaklarında ilk sırada mutlaka etkili ve ilkelere uygun olarak
yapılmış
temizlik gelmektedir. Etkin bir yıkamayla mikroorganizmaların
%95-97’sinin ortadan kaldırıldığı bildirilmiştir. Temizlik manuel olarak
veya cihazlarla (dezenfektörler-ultrasonik yıkama cihazları)
yapılmaktadır. Dental tedavi merkezlerinde de artık yavaş yavaş
görülmeye başlanılan yıkama dezenfektörleri, ultrasonik yıkama
cihazları, insan iş yükünü minimum seviyeye indirmeyi amaçlamaktadır.
“Food and Drug Administration (FDA)” bu cihazları iki grupta
toplamıştır. Yıkama makineleri ve yıkama/dezenfeksiyon makineleri.
Yıkama makineleri aletleri temizler ve kurutur. Yıkama/dezenfeksiyon
makineleri ise temizler, dekontamine, dezenfekte eder ve kuruturlar.
Eğer dezenfektan kullanılacak ise uygun bir dezenfektan üretici firmanın
talimatlarına göre uygulanılır. Termal dezenfeksiyon yapılacak ise 90°C
ile 95°C’de beş dakika istenilen süredir. Bu cihazların kontrolleri ve
printır çıktıları kayıt defterinde tarihleriyle saklanmalıdır. Uygun
dezenfeksiyon yapıp yapmadığını, kaç dakika termal dezenfeksiyon
yaptığını, ısı aralığını vb. gibi detayları grafik üzerinden sunar.
|
B.
Paketleme-Yükleme
Steril edilecek malzeme kullanım anına kadar paket ile muhafaza
edilmelidir.
Paketleme malzemeyi olası bir kontaminasyondan koruyacak etkili bir
bariyer oluşturmalıdır. Ayrıca sterilanın penetre olmasına engel
teşkil etmemelidir. Paket kağıtları, malzeme ve seçilen
sterilizasyon yöntemiyle uyumlu olmalıdır. |
 |
Tek
kullanımlık paketleme malzemesi tekrar kullanılmamalıdır. Paketlerin
büyük olması yeterli kurumayı engelleyerek sterilizasyonda sorun
yaratabilir. Sterilizasyon
işlemi sonunda ıslak çıkan paketler steril kabul edilmemeli ve
kullanılmamalıdır.
Gaz plazma yöntemi kullanılacaksa dokuma olmayan, selülöz içermeyen
paketleme kağıtları kullanılmalıdır. Yükleme sırasında mutlaka büyük
paketler alt rafa, küçük paketler üst rafa yerleştirilmelidir. Bohçalar
kendi aralarında ve cihazla
arasında 5 cm olacak şekilde ve dikey olarak yerleştirilmelidir.
C.
Sterilizasyon
Bakteri sporları dahil olmak üzere mikroorganizmaların tüm canlı
formlarının
ortadan kaldırılması işlemi olarak tanımlanırken, 1995 yılında
“Association for
Advencement of Medical Instrumentation (AAMI)” tarafından bu tanım
“kabul
edilebilir sterilite güvencesi düzeyini sağlayacak ölçüde ortamın
mikroorganizmalardan arındırılması” şeklinde değiştirilmiştir. Sterilite
güvence düzeyi [Sterility Assurance Level (SAL)] sterilizasyon
işleminden sonra ortamda canlı mikroorganizma bulunması ihtimalidir. Bu
tanım değişikliği sterilizasyon işleminin pratikte ölçülebilir, kontrol
edilebilir olmasını sağlamıştır. Sterilizasyon işlemi için cismin
üzerindeki mikroorganizma ve spor miktarının en az 10-6 log azalması
gereklidir.
D.
Boşaltma/Kayıt
Tüm basamaklara istenildiğinde geri dönülmesini sağlar. Yapılan işlerin
ve
testlerin kanıtları, biyolojik, kimyasal ve fiziksel performans testleri
kayıt olarak
tutulur. Dekontaminans işleminin etkinliğini gösteren testler, tamir,
bozukluk ya
da rutin bakım kayıtları mutlaka tutulmalıdır.
E.
Depolama-Dağıtım
Tüm malzemeler kapalı transfer araçlarında taşınmalı, raflı sistemlere
yerleştirilmelidir.
Kontamine olduğundan şüphe edilenler tekrar en başından işleme tabi
tutulmalıdır. Depolama alanı sterilizasyon alanına yakın olmalıdır.
AAMI’nın
belirlediği doğrultuda raflar, yerden en az 30 cm, tavandan 40–50 cm
aşağıda, duvardan 5 cm içerde olmalıdır. Gereksiz dokunmaktan
kaçınılmalı ve kullanım sırasında tarihine dikkat edilmelidir. |
